“YANLIŞ SAKLANAN ET ZEHİRLENMEYE YOL AÇABİLİR”

Kurban Bayramı yaklaşırken uzmanlardan hem sağlık hem de hijyen konusunda kritik uyarılar gelmeye devam ediyor. Diyetisyen Fatma Çelik, Gazetemize verdiği röportajda kurban etinin uygun koşullarda saklanmaması halinde ciddi gıda zehirlenmelerinin yaşanabileceğini ifade ederek, etin dinlendirilmesi, doğru şekilde muhafaza edilmesi ve hijyen kurallarına uyulmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.

“KURBAN ETİ NASIL SAKLANMALI?”

Diyetisyen Çelik,  Kesim sonrası et hemen büyük parçalar halinde buzdolabına konulmamalıdır. Et, temiz ortamda yaklaşık 4-6 saat serin şekilde dinlendirildikten sonra küçük porsiyonlara ayrılarak saklanmalıdır. Buzdolabında 0-4°C’de muhafaza edilmeli, uzun süre saklanacaksa derin dondurucuya kaldırılmalıdır.

“KURBAN ETİ NASIL SAKLANMALI, KAÇ GÜN İÇİNDE TÜKETİLMELİ?”

Çiğ kırmızı et buzdolabında genellikle 3-5 gün içinde tüketilmelidir. Kıyma ve sakatat gibi ürünler daha riskli olduğu için 1-2 gün içinde tüketilmesi önerilir. Derin dondurucuda -18°C’de saklanan etler büyük parçalar halinde ortalama 6 ay güvenle muhafaza edilebilir.

“YANLIŞ ET SAKLAMA ZEHİRLENMEYE YOL AÇAR MI?”

Evet. Etin uygun sıcaklıkta saklanmaması bakterilerin hızla çoğalmasına neden olabilir. Özellikle sıcak ortamda uzun süre bekleyen etlerde Salmonella, E. coli ve Campylobacter gibi bakteriler çoğalabilir. Bu durum bulantı, kusma, ishal, ateş ve ciddi gıda zehirlenmelerine yol açabilir.

“BAYRAMDA EN SIK YAPILAN GIDA HATALARI NELER?”

En sık yapılan hatalar; eti sıcak halde poşete koyup uzun süre bekletmek, eti hemen tüketmek, çiğ etle temas eden ekipmanları yıkamadan kullanmak, aşırı et tüketmek ve etleri uygun olmayan koşullarda çözündürmektir. Ayrıca uzun süre dışarıda bekleyen tatlı ve sütlü ürünler de risk oluşturur.

“ET HEMEN TÜKETİLMELİ Mİ, DİNLENDİRİLMESİ GEREKİR Mİ?”

Yeni kesilmiş et hemen tüketildiğinde hem sert olur hem de sindirimi zorlaşabilir. Etin buzdolabında veya serin ortamda en az 12-24 saat dinlendirilmesi lezzet ve sindirim açısından daha uygundur.

“DERİN DONDURUCUDA ET NE KADAR SÜRE SAKLANABİLİR?”

Kurban eti derin dondurucuda -18°C’de ortalama 6 ay güvenle saklanabilir. Ancak çözündürülmüş et tekrar dondurulmamalıdır. Çözündürme işlemi oda sıcaklığında değil, buzdolabında yapılmalıdır.

“KIYMA ÇEKİMİNDE HİJYEN AÇISINDAN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?”

Kıyma makinelerinin temizliği çok önemlidir. Makinede beklemiş eski et kalıntıları ciddi mikrobiyolojik risk oluşturabilir. Et çekimi sırasında kullanılan ekipmanların dezenfekte edilmiş olması, personelin eldiven ve hijyen kurallarına uyması gerekir. Kıyma, çekildikten sonra kısa sürede tüketilmeli veya dondurulmalıdır.

“KURBAN KESİM ALANLARINDA BULAŞICI HASTALIK RİSKİ VAR MI?”

Evet. Hijyenik olmayan kesim alanlarında zoonotik hastalıklar dediğimiz hayvandan insana bulaşabilen enfeksiyonlar görülebilir. Özellikle kan, iç organlar ve hayvan atıklarıyla temas risk oluşturabilir. Bu nedenle kesimlerin resmi ve kontrollü alanlarda yapılması önemlidir.

“ÇOCUKLAR ÇİĞ ETLE TEMAS ETTİĞİNDE RİSK OLUŞUR MU?”

Çocukların bağışıklık sistemi daha hassas olduğu için çiğ etle temas enfeksiyon riski oluşturabilir. Çiğ ette bulunan bakteriler ağız yoluyla vücuda geçebilir. Bu nedenle çocukların kesim alanlarından uzak tutulması, çiğ ete temas sonrası ellerin mutlaka sabunla yıkanması gerekir.

“ÇAPRAZ BULAŞMA NEDİR? EV MUTFAĞINDA NASIL ÖNLENİR?”

Çapraz bulaşma, çiğ ette bulunan mikroorganizmaların başka gıdalara geçmesidir. Örneğin çiğ et kesilen tahtada salata doğranması ciddi risk oluşturur. Bunun önlenmesi için çiğ et ve diğer gıdalar için ayrı kesme tahtası kullanılmalı, bıçaklar ve yüzeyler sıcak su ve deterjanla temizlenmelidir.

“KURBAN BAYRAMI’NDA ACİLLERE EN ÇOK HANGİ ŞİKAYETLERLE BAŞVURULUYOR?”

Bayram döneminde acillere en sık kesici alet yaralanmaları, mide-bağırsak enfeksiyonları, gıda zehirlenmeleri, tansiyon yükselmesi, safra ve mide şikayetleri nedeniyle başvuru oluyor. Özellikle aşırı yağlı ve kontrolsüz et tüketimi kronik hastalığı olan kişilerde ciddi sorunlara yol açabiliyor.

“KALP, TANSİYON VE ŞEKER HASTALARI BAYRAMDA ET TÜKETİRKEN NELERE DİKKAT ETMELİ?”

Bu hastaların porsiyon kontrolüne dikkat etmesi gerekir. Yağsız veya az yağlı et tercih edilmeli, kızartma yerine haşlama, ızgara veya fırın yöntemleri kullanılmalıdır. İşlenmiş et ürünlerinden ve aşırı tuz tüketiminden kaçınılmalıdır. Etin yanında sebze, salata ve lifli besinlerin tüketilmesi önerilir.

“ETİN BOZULDUĞU NASIL ANLAŞILIR?”

Bozulmuş ette kötü ve keskin koku, yapışkan yüzey, renk değişikliği ve sümüksü görünüm oluşabilir. Yeşilimsi veya gri renk değişiklikleri risk işaretidir. Şüpheli görünen et kesinlikle tüketilmemelidir.

“KASAPTA YA DA SATIŞ NOKTASINDA HANGİ HİJYEN KURALLARI ARANMALI?”

Personelin eldiven kullanması, ortamın temiz olması, etlerin uygun soğuk zincirde muhafaza edilmesi ve ürünlerin açıkta bekletilmemesi gerekir. Kesim ekipmanlarının temizliği ve ruhsatlı işletme olması da önemlidir.

“BAYRAMDA BU HATA ZEHİRLENMEYE NEDEN OLUR DEDİĞİNİZ BİR ŞEY VAR MI?”

En büyük risklerden biri sıcak etin ağzı kapalı poşetlerde uzun süre bekletilmesidir. Bu durum bakterilerin çoğalması için uygun ortam oluşturur. Ayrıca çözündürülmüş eti tekrar dondurmak ve pişmiş ürünleri uzun süre oda sıcaklığında bırakmak da ciddi zehirlenme riski taşır.

“POŞETTE BEKLETİLEN ET RİSKLİ Mİ?” KURBAN PAYLARI NEYE KONULARAK DAĞITILMALI?

Evet, sıcak halde poşete konulan et havasız kaldığı için bakteri üremesi hızlanabilir. Kurban paylarının temiz, gıdaya uygun saklama kaplarında veya tek kullanımlık gıda ambalajlarında dağıtılması daha güvenlidir. Etler mümkün olduğunca kısa sürede soğutulmalıdır.

“KURBAN ETİ YIKANMALI MI, YIKANMAMALI MI?”

Kurban eti yıkanmamalıdır. Et yıkandığında su sıçramasıyla bakteriler mutfak yüzeylerine, lavaboya ve diğer gıdalara yayılabilir. Hijyen açısından en güvenli yöntem eti yıkamadan uygun pişirme sıcaklığına ulaştırmaktır.

MİNE KAYA